Τα πρόστιμα πιο ακριβά από τα ίδια τα αυθαίρετα

ΑυθαίρεταΟ δρόμος είναι γεμάτος από εκπλήξεις και νέες εισπρακτικές «παγίδες» για τους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων, μάλιστα σε μεγάλο βάθος χρόνου, από τώρα έως το 2043. Επειτα από πέντε χρόνια στα νησιά και επτά χρόνια στην ηπειρωτική Ελλάδα, από την εφαρμογή του νέου νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος, δηλαδή το 2018 και το 2020 αντίστοιχα, θα περάσουν από νέο «crash test» πάνω από 1 εκατομμύριο τακτοποιημένα αυθαίρετα.

Οι ιδιοκτήτες εκτός σχεδίου αυθαιρέτων, που εντάσσονται στις κατηγορίες τακτοποίησης με αναστολή κατεδάφισης του αυθαιρέτου για 30 έτη, προκειμένου να πετύχουν οριστική νομιμοποίηση, θα κληθούν πάλι να πληρώσουν. Τα επιπλέον χρήματα θα τα καταβάλουν ξανά στο Δημόσιο, στην υπό σύσταση «τράπεζα γης», για αγορά συντελεστή δόμησης, ίσης αξίας με τα τετραγωνικά της υπέρβασης δόμησης, για τα οποία θα έχουν ήδη πληρώσει πρόστιμο τακτοποίησης.

Σε πολλές περιπτώσεις το συνολικό κόστος του προστίμου τακτοποίησης και της αγοράς δικαιωμάτων δόμησης θα ξεπεράσει την πραγματική αξία του αυθαιρέτου. Πολλοί ιδιοκτήτες θα μπουν σε οικονομική περιπέτεια, τουλάχιστον για όσο διάστημα η αγορά ακινήτων βρίσκεται σε κάθετη πτώση.

Ξανά μανά σε 30 χρόνια
Πάντως προϋπόθεση για την οριστική νομιμοποίηση είναι η περιοχή στην οποία βρίσκεται το αυθαίρετο να μπει στο σχέδιο. Ο ιδιοκτήτης του αυθαιρέτου που η περιοχή του θα μένει εκτός πολεοδομικού σχεδίου, μετά τα 30 έτη της τακτοποίησης θα βρεθεί ξανά αντιμέτωπος με τις συνέπειες της κατεδάφισης και των προστίμων αυθαιρέτων!

Ο δρόμος, λοιπόν, είναι γεμάτος από εκπλήξεις και νέες εισπρακτικές «παγίδες» για τους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων, μάλιστα σε μεγάλο βάθος χρόνου, από τώρα έως το 2043. Διάστημα, το οποίο μέχρι να διανυθεί στο σύνολό του ουδείς μπορεί να προεξοφλήσει την τύχη των εισπρακτικών επιχειρήσεων νομιμοποίησης των αυθαιρέτων, που βρίσκονται σε εξέλιξη την τελευταία τριετία, αποδίδοντας έως τώρα έσοδα στο κρατικό ταμείο άνω των 2 δισ. ευρώ, ενώ έπεται συνέχεια.

Η άκρη του νήματος ξεκινάει από το γεγονός ότι ο νόμος 4014/2011 του Γ. Παπακωνσταντίνου, στον οποίο εντάχθηκαν περισσότεροι από 400.000 ιδιόκτητες, κρίθηκε ήδη αντισυνταγματικός με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Στη συνέχεια, από τον περασμένο Αύγουστο, ήρθε ο νόμος 4178/2013 του Σ. Καλαφάτη, στον οποίο υπολογίζεται ότι μέχρι τη λήξη της προθεσμίας, την άνοιξη του 2015, θα ενταχθούν πάνω από 600.000 νέες δηλώσεις. Ετσι εκτιμάται ότι θα ανέλθει άνω του ενός εκατομμυρίου ο συνολικός αριθμός των τακτοποιημένων εκτός σχεδίου και χωρίς οικοδομική άδεια αυθαιρέτων. Δηλαδή, των τακτοποιημένων αυθαιρέτων των οποίων η τύχη θα κριθεί με μελλοντικά πολεοδομικά κριτήρια.

Παράλληλα αναμένεται το ίδιο διάστημα στο νόμο Καλαφάτη να ενταχθούν πολλές εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα με μικρές ή μεσαίες πολεοδομικές υπερβάσεις, τα οποία νομιμοποιούνται οριστικά. Μετά την απόφαση του ΣτΕ, το ΥΠΕΚΑ καλεί παλαιούς και νέους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων όλων των κατηγοριών να ενταχθούν μέσω ιδιώτη μηχανικού στις διατάξεις του νέου νόμου Καλαφάτη, για να μην είναι εκτεθειμένοι σε νέες δικαστικές προσφυγές και περιπέτειες.

Ειδικότερα ο νόμος Καλαφάτη είναι σαφής και προβλέπει:

1. Πολεοδομική αντιμετώπιση του αυθαιρέτου: Το υπουργείο Περιβάλλοντος, παράλληλα με την ηλεκτρονική καταγραφή των αυθαιρέτων σε κοινή βάση δεδομένων με το υπουργείο Οικονομικών και το Κτηματολόγιο, υποχρεώνεται να καταγράψει όλες τις περιοχές της χώρας στις οποίες δηλώνονται αυθαίρετα και εντάσσονται στις διαδικασίες τακτοποίησης και νομιμοποίησης με εφάπαξ πρόστιμο.

Ο ίδιος νόμος υποχρεώνει τον υπουργό Περιβάλλοντος από την άνοιξη του 2015, που λήγει η προθεσμία υποβολής δηλώσεων, να επιλέξει μία προς μία τις περιοχές αυθαιρέτων, όπου απαιτείται και μπορεί να προχωρήσει ο πολεοδομικός σχεδιασμός, και να εκδώσει σχετική διαπιστωτική πράξη. Βεβαίως εξαιρούνται και μένουν εκτός σχεδίου ως επί το πλείστον αραιοδομημένες και προστατευόμενες (δασικές, παράκτιες, αρχαιολογικές, παραρεμμάτιες κ.λπ.) περιοχές. Ο ίδιος νόμος μάλιστα θέτει χρονική προθεσμία ενός πέντε ετών στα νησιά και επτά ετών στην ηπειρωτική χώρα, δηλαδή μέχρι το 2018 και 2020 αντίστοιχα, να ολοκληρωθεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός σε όλες περιοχές για τις οποίες η υπουργική διαπιστωτική πράξη θα ανάβει «πράσινο φως» πολεοδόμησης.

Αυτό προβλέπεται να γίνει «με την έγκριση ή αναθεώρηση Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΓΠΣ), Σχεδίων Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ) ή άλλου τύπου σχεδιασμό και την αναθεώρηση των εγκεκριμένων σχεδίων πόλης».

Τα δηλωμένα αυθαίρετα, των οποίων η περιοχή τους εντάσσεται σε σχέδιο πόλης, υπό προϋποθέσεις μπορεί να τύχουν οριστικής νομιμοποίησης. Τα δηλωμένα αυθαίρετα των οποίων η περιοχή θα παραμείνει εκτός σχεδίου, εφ’ όσον έχουν μπει στις ρυθμίσεις τακτοποίησης εξαιρούνται της κατεδάφισης για 30 χρόνια. Και για τις δύο περιπτώσεις όμως υπάρχει επόμενο βήμα…

2. Νέος γύρος νομιμοποίησης: Το υπουργείο Περιβάλλοντος προβλέπεται να λειτουργήσει τη λεγόμενη «τράπεζα γης». Μια ηλεκτρονική βάση του Δημοσίου, που θα συγκεντρώνει δικαιώματα δόμησης. Παράλληλα προβλέπεται εντός αποκλειστικής προθεσμία επτά ετών από την ισχύ του νόμου, δηλαδή έως το 2020, για τα τακτοποιημένα αυθαίρετα να εξαγοράζεται μέσω της «τράπεζας γης» συντελεστής δόμησης ίσος με την υπέρβαση δόμησης που έχει πραγματοποιηθεί, ανάλογα με την κατηγορία αυθαιρέτου.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος πάλι από το νόμο αναλαμβάνει να ορίσει Ζώνες Συγκέντρωσης Δικαιωμάτων Δόμησης, οι οποίες θα είναι κατά προτεραιότητα οι περιοχές των αυθαιρέτων, στις οποίες θα γίνει πολεοδομικός σχεδιασμός.

Οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων που έχουν ενταχθεί στις διαδικασίες τακτοποίησης με εφάπαξ πρόστιμο, για να περάσουν από την αναστολή της κατεδάφισης για 30 έτη σε οριστική νομιμοποίηση, θα πρέπει να πληρώσουν ξανά, αγοράζοντας από την «τράπεζα γης» συντελεστή δόμησης ίσης αξίας με τα τετραγωνικά της πολεοδομικής παράβασης του αυθαιρέτου, με πρόσθετο κόστος, το οποίο θα υπολογίζεται με βάση την αντικειμενική αξία του ακινήτου.

Ο νέος λογαριασμός νομιμοποίησης μέσω αγοράς συντελεστή δόμησης κατά βάση αφορά κτίσματα, που ανεγέρθηκαν μετά το 1983, εξ ολοκλήρου χωρίς οικοδομική άδεια, σε εκτός σχεδίου περιοχές, όπως επίσης μεγάλες πολεοδομικές υπερβάσεις, άνω του 40% της επιτρεπόμενης κάλυψης και άνω του 20% του ύψους.

3. Ελεγχος των δηλώσεων αυθαιρέτων: Πάλι εντός επταετίας από την εφαρμογή του νέου νόμου, δηλαδή μέχρι το 2020, προβλέπεται να γίνει έλεγχος των στοιχείων της δήλωσης αυθαιρέτου και του ακινήτου από ελεγκτή δόμησης. Ο νόμος λέει ότι οι ιδιοκτήτες που μπαίνουν στην τακτοποίηση έχουν υποχρέωση να υποβάλουν αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία δόμησης (ΥΔΟΜ), δηλαδή την Πολεοδομία, ζητώντας τον έλεγχο. Η ΥΔΟΜ θα εκδίδει πόρισμα για την πληρότητα των υποβαλλόμενων στοιχείων.

Νέες περιπέτειες
Με αυτή τη διαδικασία, εφ’ όσον εφαρμοστεί στην πράξη, θα εξετάζονται όλα τα στοιχεία της δήλωσης του αυθαιρέτου (χρόνος κατασκευής, πραγματική επιφάνεια, στατική κατάσταση κ.λπ.) και θα είναι καθοριστική για την εγκυρότητα της διαδικασίας τακτοποίησης και εν συνεχεία νομιμοποίησης.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΚΑ, οι ρυθμίσεις που βάζουν σε νέες περιπέτειες τους αυθαιρετούχους αποσκοπούν σε εναρμονισμό του νόμου Καλαφάτη με τις επιταγές του Συμβουλίου της Επικρατείας. Πιο συγκεκριμένα, το «crash test» των τακτοποιημένων αυθαιρέτων συνοδεύεται από το επιχείρημα ότι ο νόμος Καλαφάτη δεν εξυπηρετεί συλλήβδην νομιμοποιήσεις, αλλά αποσκοπεί σε πλήρη και επίσημη καταγραφή των αυθαιρέτων για την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού της χώρας.

Παράλληλα τονίζεται το επιχείρημα του υπουργείου ότι οι πόροι από τα πρόστιμα και την αγορά συντελεστή δόμησης των αυθαιρέτων θα αξιοποιηθούν για τη βελτίωση του περιβάλλοντος. Τώρα αν όλα αυτά θα συμβούν ή η αντιμετώπιση των αυθαιρέτων θα εξαντληθεί στην είσπραξη των προστίμων, όπως έγινε πολλές φορές στο παρελθόν, θα φανεί στο μέλλον.

του Αργύρη Δεμερτζή
αναδημοσίευση από ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Υποβολή σχολίου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s