Μετακομίζουν στο… άγνωστο 500 οικοδομικοί συνεταιρισμοί

οικοδομικοί συνεταιρισμοίΛύση αξιοποίησης των εκτάσεων που ήδη διαθέτουν είτε εντός είτε εκτός Αττικής για λίγους, και με επαχθείς όρους, προβλέπει το τελικό κείμενο των ρυθμίσεων του υπουργείου Περιβάλλοντος για τους οικοδομικούς συνεταιρισμούς.

Η συντριπτική πλειονότητα των 550 συνεταιρισμών παραπέμπεται, με τη διαδικασία της ανταλλαγής εκτάσεων, στη δύσκολη επιλογή της… μετακόμισης πλησίον σε οικισμούς της περιφέρειας, εκτός των μεγάλων αστικών και τουριστικών νομών της χώρας, χωρίς ωστόσο να έχουν εξευρεθεί για αυτόν το σκοπό, μέσω της υπό σύστασιν τράπεζας γης, οι κατάλληλες δημόσιες εκτάσεις, με καθαρούς τίτλους και πολεοδομικό σχέδιο.

Νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος, που καταθέτει τα επόμενα εικοσιτετράωρα στη Βουλή ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Νίκος Ταγαράς για να ψηφιστεί στα θερινά τμήματα του Κοινοβουλίου, περιλαμβάνει νέους πολεοδομικούς και χωροταξικούς κανόνες και τις τελικές ρυθμίσεις για τους οικοδομικούς συνεταιρισμούς. Φιλοδοξία του υπουργείου, και υπό την πίεση αποφάσεων του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που δικαιώνουν τους συνεταιριστές και επιβάλλουν στο ελληνικό Δημόσιο υψηλά ποσά αποζημίωσής τους, είναι να δοθεί συνολική λύση δόμησης για περισσότερους από μισό εκατομμύριο ιδιοκτήτες, μέλη 550 οικοδομικών συνεταιρισμών, που εδώ και 50 χρόνια βρίσκονται σε καραντίνα, αδυνατώντας να αξιοποιήσουν ιδιωτικές εκτάσεις άνω των 300.000 στρεμμάτων, λόγω δασικών, ιδιοκτησιακών και δικαστικών εμπλοκών και απαγορεύσεων.

Τι αλλάζει
Οι βασικές ρυθμίσεις για τους οικοδομικούς συνεταιρισμούς διαμορφώθηκαν και τέθηκαν σε διαβούλευση την περασμένη άνοιξη, με πρωτοβουλίες του τότε αναπληρωτή υπουργού ΠΕΚΑ Σ. Καλαφάτη, ενώ επανέρχονται τώρα στο προσκήνιο με πολλές ανατροπές, αλλαγές και συμπληρώσεις, με τη μορφή τελικού σχεδίου νόμου.

Προωθείται λοιπόν λύση δύο ταχυτήτων και μάλιστα με πολλά εμπόδια και «αγκάθια», ενώ πολλές κατηγορίες συνεταιριστών, που έχουν αγοράσει με όλες τις νόμιμες προϋποθέσεις εκτάσεις πριν από την εφαρμογή του Συντάγματος του 1975, μένουν εκτός νυμφώνος. Όσο για τους λίγους συνεταιρισμούς, υπολογίζονται σε μερικές δεκάδες, που θα πάρουν εισιτήριο δόμησης στις εκτάσεις που ήδη διαθέτουν εντός Αττικής ή σε οποιαδήποτε άλλη περιοχή της χώρας, προβλέπεται να ισχύσουν εξαιρετικά δυσμενείς προϋποθέσεις, καθώς υποχρεώνονται να αποδώσουν έως και το 60% της έκτασης σε δημόσιο και ΟΤΑ.

Η έκταση που εναπομένει για οικιστική αξιοποίηση μετά την αφαίρεση κοινόχρηστων, κοινωφελών και άλλων χώρων περιορίζεται στο 20% έως 25%. Σχετικά αναφέρεται ότι δεν λαμβάνονται υπόψη η μορφολογία του εδάφους, τα υπάρχοντα ρέματα και άλλοι παράγοντες περιοριστικοί της δόμησης. Πράγμα που σημαίνει ότι για οικοδομικούς συνεταιρισμούς με μεγάλο αριθμό μελών και μικρή έκταση, όπως είναι οι περισσότεροι, δεν θα είναι δυνατή οικιστικά η ικανοποίηση των μελών τους. Έτσι θα προκληθεί πυκνή και όχι ήπιας μορφής δόμηση, σε βάρος όλων των μελών του οικοδομικού συνεταιρισμού, του δάσους και της προστασίας του περιβάλλοντος.

ΛΥΣΗ ΔΥΟ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ: αυτοί που μένουν και…
Τα βουνά και τα λαγκάδια αναμένεται να πάρουν πολλοί οικοδομικοί συνεταιρισμοί Τα βουνά και τα λαγκάδια αναμένεται να πάρουν πολλοί οικοδομικοί συνεταιρισμοί Για τις δύο βασικές κατηγορίες λύσεων, που περιλαμβάνει το τελικό σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Ε», αναλυτικά προβλέπεται:

Αξιοποίηση της έκτασης του συνεταιρισμού: Στις ίδιες περιοχές που διαθέτουν οι συνεταιρισμοί ιδιόκτητες εκτάσεις «κατ’ εξαίρεσιν», με «ειδικούς όρους και διαδικασίες» μπορεί να χωροθετούνται εκτάσεις δόμησης οικοδομικών συνεταιρισμών.

Οι προϋποθέσεις για να παραμείνουν οι συνεταιριστές στις περιοχές τους είναι να παραδώσουν το 50% της ιδιωτικής έκτασης που κατέχουν στο ελληνικό Δημόσιο, μαζί με διαχειριστικό σχέδιο για την προστασία και συντήρηση της παραχωρούμενης έκτασης που θα χρηματοδοτήσουν (διανοίξεις δρόμων, καθαρισμοί, φύλαξη, πυρασφάλεια κ.λπ.) και άλλο 10% από τη συνολική έκταση του συνεταιρισμού να παραχωρείται στον τοπικό δήμο, για τη δημιουργία δημοτικών χώρων πρασίνου και αναψυχής.

Οικοδομικοί συνεταιρισμοί που θα καταλαμβάνονται από τη ρύθμιση, δηλαδή θα παραμένουν στις εκτάσεις τους και θα τις πολεοδομούν κατά παρέκκλιση των ρυθμίσεων του νομοσχεδίου, είναι αυτοί που πριν από το Σύνταγμα του 1975 αγόρασαν νόμιμα ιδιωτικές εκτάσεις δασικού ή μη δασικού χαρακτήρα, εξόφλησαν ολοσχερώς το τίμημα, έχουν νόμιμους τίτλους ιδιοκτησίας και τις κατέχουν μέχρι σήμερα, με την πρόσθετη προϋπόθεση ότι είχε ενταχθεί η έκτασή τους στο Σχέδιο Πόλεως με Προεδρικό Διάταγμα που για διάφορους λόγους ακυρώθηκε, ανακλήθηκε ή δεν εφαρμόσθηκε.

Εκτός της ρύθμισης αξιοποίησης της έκτασής τους, με μοναδική επιλογή πλέον να ακολουθήσουν τη διαδικασία της ανταλλαγής και μετακόμισης, μένουν τρεις μεγάλες κατηγορίες που αφορούν σε πολλές δεκάδες συνεταιρισμούς, οι οποίοι επίσης αγόρασαν νόμιμα εκτάσεις πριν από το 1975. Δηλαδή, οι συνεταιρισμοί αυτοί ήταν στο παρά πέντε, ένα βήμα πριν από το Σύνταγμα του 1975 και έπεσαν σε γρανάζια εμπλοκών και καθυστερήσεων, χωρίς δική τους ευθύνη και υπαιτιότητα. Οι τρεις αυτές κατηγορίες είναι:

Α) Οικοδομικοί συνεταιρισμοί οι οποίοι ναι μεν δεν είχαν ενταχθεί στο σχέδιο αλλά είχε τηρηθεί και είχε ολοκληρωθεί η απαιτούμενη διοικητική διαδικασία για την ένταξη της έκτασής τους στο σχέδιο πόλεως και είχαν εκδοθεί από τις αρμόδιες αρχές οι απαιτούμενες διοικητικές πράξεις έγκρισης με απόφαση του τότε αρμόδιου υπουργείου Δημοσίων Έργων, περί ίδρυσης οικισμού στην έκταση του οικοδομικού συνεταιρισμού, έγκρισης οικιστικής καταλληλότητας της έκτασης και έγκριση ρυμοτομικής μελέτης από το τότε αρμόδιο Συμβούλιο Δημοσίων Έργων, όπως είναι σήμερα το κεντρικό συμβούλιο χωροταξίας κ.ά.

Β) Οικοδομικοί συνεταιρισμοί για τους οποίους είχε αρχίσει πριν από το Σύνταγμα του 1975, χωρίς όμως να ολοκληρωθεί, η διοικητική διαδικασία για την ένταξη της περιοχής σε εγκεκριμένο σχέδιο πόλης με αποκλειστική ευθύνη της πολιτείας. Αυτό στις περισσότερες περιπτώσεις συνέβη γιατί δεν εφαρμόστηκαν από τις αρμόδιες αρχές, ΟΤΑ, νομαρχίες κ.λπ. οι αποφάσεις του τότε υπουργείου Δημοσίων Έργων, δεν τηρήθηκε η νόμιμη διαδικασία, δεν προχώρησαν και δεν ολοκληρώθηκαν οι απαιτούμενες διαδικασίες, παρ’ ότι οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί άσκησαν επανειλημμένως παρεμβάσεις και οχλήσεις για την προώθηση των σχετικών διαδικασιών.

Γ) Οικοδομικοί συνεταιρισμοί που είχανε αποκτήσει εκτάσεις έπειτα από τήρηση της νόμιμης διαδικασίας, σύμφωνα με την οποία επιβαλλόταν έγκριση οικιστικής καταλληλότητας από τις τότε αρμόδιες αρχές, πριν από την αγορά. Η περίπτωση αυτή αφορά οικοδομικούς συνεταιρισμούς με έγκριση οικιστικής καταλληλότητας στο στάδιο της αγοράς και διαφέρει από την προηγούμενη περίπτωση που αφορά οικιστική καταλληλότητα στο στάδιο της έγκρισης της ρυμοτομικής μελέτης. Δηλαδή, συνεταιρισμοί που αγόρασαν εκτάσεις για συγκεκριμένο οικιστικό σκοπό, με την προτροπή της πολιτείας.

…αυτοί που φεύγουν
Αυτοί που σκέφτονται να φύγουν θα πρέπει να βρεθεί η κατάλληλη γη, εφόσον συμφωνήσουν βέβαια και οι μέτοχοι του συνεταιρισμού. Η διαδικασία είναι η εξής:

Ανταλλαγή γης: Προβλέπεται οι συνεταιριστές να μπουν σε διαδικασία μετακόμισης, δηλαδή να παραδώσουν ολόκληρη τη δασική ή αναδασωτέα έκταση του συνεταιρισμού και να μετακομίσουν σε δημόσιες εκτάσεις, στις οποίες θα χτίσουν με διαδικασίες ιδιωτικής πολεοδόμησης, με συντελεστή δόμησης 0,4. Δηλαδή, διώροφη κατοικία 200 τετραγωνικών μέτρων στο μισό στρέμμα. Οι συνεταιρισμοί μπορούν να μετακομίσουν για να χτίσουν τόσο στον πυρήνα όσο και στην ευρύτερη περιοχή μικρών οικισμών στην ηπειρωτική Ελλάδα, εκτός των περιοχών Αττικής, Θεσσαλονίκης, Ιωαννίνων, Πάτρας, Βόλου, Λάρισας, Ηρακλείου Κρήτης και μεγάλων νησιών εκτός Κρήτης και Εύβοιας. Οι οικισμοί δίπλα στους οποίους θα χτίσουν οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί θα πρέπει να διαθέτουν συγκεκριμένα πολεοδομικά χαρακτηριστικά και πιο συγκεκριμένα να υπάρχει Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο είτε ΣΧΟΑΠ είτε Τοπικό Χωρικό Σχέδιο.

Δικαιούχοι
Δικαιούχοι ανταλλαγής εκτάσεων είναι όλοι οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί που βρίσκονται σε δάση ή εκτάσεις όπου απαγορεύεται η δόμηση. Επίσης οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί των οποίων οι εκτάσεις έχουν ενταχθεί σε ρυμοτομικό σχέδιο και μετά την ψήφιση του νόμου 998/79 τα σχέδια είτε κρίθηκαν άκυρα είτε πρέπει να ακυρωθούν. Ακόμη δικαιούχοι είναι και οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί που είχαν προχωρήσει σε ιδιωτικές πολεοδομήσεις των οποίων η μελέτη είχε εκπονηθεί και εγκριθεί με τον νόμο 1947/91 και κρίθηκε μη νόμιμη από το Συμβούλιο της Επικρατείας εξ αιτίας έλλειψης συγκεκριμένου χωροταξικού πλαισίου.

Περιλαμβάνονται επίσης οι περιπτώσεις των συνεταιρισμών που οι εκτάσεις τους έχουν ενταχθεί σε ειδικό καθεστώς προστασίας, π.χ. ορεινοί όγκοι, χώροι προστατευόμενοι, ειδικής προστασίας κ.λπ. Δηλαδή απαγορεύεται η οικιστική τους αξιοποίηση άσχετα από το γεγονός αν η χρήση της περιοχής άλλαξε μεταγενέστερα από την πολιτεία χωρίς δική τους ευθύνη.

Για τη μεταφορά των οικοδομικών συνεταιρισμών, που θα γίνεται μέσω της τράπεζας γης με ηλεκτρονική διαδικασία, θα επιλέγονται περιοχές που βρίσκονται κοντά σε εγκαταλελειμμένους οικισμούς, με ενιαία έκταση τουλάχιστον 50 στρεμμάτων. Και εκτός από την κατοικία -όπως αρχικά προβλεπόταν- θα μπορούν να υπάρχουν όλες οι χρήσεις που επιτρέπονται στην ευρύτερη περιοχή, όπως αμιγής και γενική κατοικία, πολεοδομικό κέντρο, δραστηριότητες τουρισμού -αναψυχής, παραθεριστική κατοικία κ.ά.

Οι συνεταιρισμοί θα μπορούν να ακολουθήσουν διαδικασίες ιδιωτικής πολεοδόμησης, δηλαδή μία διαδικασία που θα τους δίνει τη δυνατότητα να αναλάβουν μόνοι τους την κατασκευή των υποδομών και της διαμόρφωσης των κοινόχρηστων χώρων, χωρίς υποχρεωτική εμπλοκή του δήμου της περιοχής.

Το 50% της συνολικής έκτασης του νέου οικισμού θα πρέπει να είναι κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι. Οι συνεταιριστές θα παίρνουν συγκεκριμένο τμήμα της έκτασης ως οικόπεδο για δόμηση, μετά την πολεοδόμηση της περιοχής και τη δημιουργία των κοινόχρηστων υποδομών, ενώ παράλληλα απαλλάσσονται από την υποχρέωση να συνεισφέρουν σε γη και χρήμα όπως ισχύει για τους ιδιοκτήτες ακινήτων που βρίσκονται σε περιοχές που μπαίνουν στο σχέδιο πόλης. Παράλληλα, θα κινούνται γρήγορες διαδικασίες κτηματογράφησης. Ο μέσος συντελεστής δόμησης θα είναι 0,4 για την κατοικία και 0,6 για ειδικές χρήσεις.

Η μέση πυκνότητα των νέων οικοδομικών συνεταιρισμών είναι 50 άτομα ανά εκτάριο και το ύψος των κτηρίων θα είναι τα 7,5 μέτρα. Εδώ μπορεί να προστεθούν ακόμη 1,5 μέτρο αν πρόκειται να κατασκευαστεί στο κτήριο στέγη. Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι οι συνεταιρισμοί πριν από την ανταλλαγή της έκτασης και τη μεταφορά τους σε άλλη περιοχή θα έχουν την ευθύνη με δική τους μελέτη και δαπάνες να αποκαταστήσουν πλήρως την περιοχή που αφήνουν, να κάνουν δενδροφυτεύσεις, έργα πυροπροστασίας κ.ά.

«Λύση Σημίτη» έπειτα από 34 χρόνια
Το ΥΠΕΚΑ έπειτα από τριάντα τέσσερα χρόνια επιστρέφει στη λεγόμενη «λύση Σημίτη» για τους οικοδομικούς συνεταιρισμούς, την οποία είχε εισηγηθεί στις αρχές της δεκαετίας του ’80 ο Κ. Σημίτης ως τότε υπουργός Γεωργίας. Προέβλεπε οικιστική αξιοποίηση σε ποσοστό 10% της έκτασης για οικοδομικούς συνεταιρισμούς προ του 1975, που είχαν εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο. Λύση η οποία, ωστόσο, έμεινε στο ράφι και δεν εφαρμόστηκε τα χρόνια που πέρασαν.

«Μπλεγμένοι» 200 σε δασικές εκτάσεις
Δεν επιτρέπεται η δημιουργία νέων οικοδομικών συνεταιρισμών σε νησιά και σε Αττική, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα, Βόλο, Λάρισα και το Ηράκλειο της Κρήτης. Σε αυτές τις περιοχές θα μπορούν να χτίσουν μόνον υπάρχοντες συνεταιρισμοί προ του 1975, με την προϋπόθεση ότι είχαν ενταχθεί σε σχέδιο πόλης.

Σύμφωνα με την επίσημη καταγραφή που έχει διενεργηθεί από το υπουργείο Περιβάλλοντος, στην Αττική υπάρχουν 220 οικοδομικοί συνεταιρισμοί εκ των οποίων οι 110 αντιμετωπίζουν προβλήματα, αφού βρίσκονται μέσα σε δασικές εκτάσεις.

Για τους υπόλοιπους 330 οικοδομικούς συνεταιρισμούς που βρίσκονται εκτός Αττικής, το 25% αντιμετωπίζουν προβλήματα, γιατί ανήκουν σε δασικές εκτάσεις, και το 15%, γιατί δεν βρίσκονται σε περιοχή Ειδικά Ρυθμισμένης Πολεοδόμησης (ΠΕΡΠΟ).

του Αργύρη Δεμερτζή
αναδημοσίευση από ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Υποβολή σχολίου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s